"Một chút nữa"… đến trị liệu kiệt sức
- Thao Phan
- May 28, 2025
- 12 min read
Đi ăn cơm Jam ơi,
Cho em một chút nữa.
Xong chưa Jam?
Cho em một chút nữa.
Chừng nào mẹ mới đón con.
Ráng cho mẹ một chút nữa nhé.
Jam - tên thật là San- nổi tiếng với câu ngay cửa miệng “Một chút nữa”, đến nỗi đồng nghiệp gọi cô là JAM - viết tắt của Just a moment - “Một chút nữa”.
Sáng nay, Jam đang đứng pha cà phê, trong khi tay đang gỡ một viên Panadol, bất thình lình, Jam thấy thế giới trong mắt sập xuống. Cô ngã sập xuống sàn. Mọi người hô hoán tới đỡ Jam dậy.
. Mặt em tái mét à, em có cần đi khám không?
. Một chút nữa đã. Sáng nay em có email quan trọng.
. Em đã ăn sáng gì chưa?
. Một chút nữa em ăn.
. Một chút, một chút. “Một chút nữa” ấy mày nói bao nhiêu năm nay rồi.
Jam như tỉnh ra, hỏi ngược lại chị sếp:
. Em hay nói “một chút nữa” lắm sao?
. Phải. "Nhưng cái ‘một chút’ đó... đã kéo dài bao lâu rồi?"
Cái giá của một chút nữa
Jam ngồi đợi trước phòng bác sĩ. Cô vừa chụp CT xong. Hai tay Jam nắm vào nhau, và đầu cúi xuống. Ai nhìn thấy cũng biết cô đang sợ hãi và cầu nguyện.
"Đi ăn cơm đi Nhung" . Jam nghe tiếng hai cô y tá nói chuyện với nhau.
"Một chút nữa. Em xong cái này đã".
“Một chút nữa” một lần nữa lại bật dậy. Jam nhìn thấy mình ở trong câu nói ấy suốt nhiều năm qua. Cắm đầu vào màn hình, đến khi xuất hiện ở nhà ăn thì đồng nghiệp đã rời đi. Cô cắm đầu chạy xe, khi về tới nơi thì chỉ mỗi con trai còn ngồi đợi trong bóng tối. Một chút nữa…tới tận nửa đêm vẫn còn ở lại với công việc.
Jam tự hỏi: Tại sao mình lại cứ hay “một chút nữa?”.
Tâm lý đằng sau việc “cố thêm chút nữa”
Ngày nhỏ, Jam sống cùng mẹ. Năm ấy, mẹ còn rất trẻ đã ly hôn.
Trở thành mẹ đơn thân một mình chăm sóc Jam, mẹ hay nói rằng: con gái phải tự mình làm mọi việc mới là giỏi”.
Từ ấy, ăn cơm mẹ không giúp gấp giúp thức ăn. Tắm rửa mỗi ngày đều phải tự làm. Từ khi vào lớp một, mỗi buổi học đều tự đi đến lớp và trở về. Buổi tối sợ ma, xin mẹ cho ngủ chung, mẹ bảo “Con ngủ một mình cho quen”.
Lúc ở tuổi dậy thì, chẳng hiểu gì về cơ thể, cũng chẳng dám hỏi mẹ. Jam bé nhỏ lí nhí hỏi mua băng vệ sinh, tự học cách lót và thay. Rồi nó trốn biệt gặp người khác trong những ngày này vì sợ họ biết nó có kinh. Có những ngày máu ướt tè le, con bé tự khóc rấm rứt vì vừa sợ vừa xấu hổ.
Nhưng cứ nhớ tời lời mẹ“con gái phải tự mình làm mọi việc mới là giỏi” thì cô lại cắn răng tự làm mọi việc.
Ba năm trước, Jam cũng thất bại trong hôn nhân và quyết tâm ẳm con ra đi. Ở giữa trời mưa bão, bước ra khỏi taxi, đi thang máy lên căn hộ mới thuê, người Jam không ngừng run bần bật vì chẳng biết làm gì với đứa trẻ này và với cả chính mình. Jam chỉ có thể nói một câu: Mày làm được. Mày phải tự giải quyết mọi Jam đề của mình.
Jam xin làm công việc xử lý hồ sơ logistic cho một công ty Jam chuyển xuất nhập khẩu. Ngày nào Jam cũng tăng ca, làm liên tục từ thứ 2 đến thứ 7. Cu Cua thường là đứa trẻ sau cùng ngồi ở trường đợi mẹ khi màn đêm đã phủ hết sân. Có khi người đến đón nó là bác xe ôm.
Cua thường buồn, hỏi sao mẹ không đón Cua đúng giờ như ba mẹ các bạn khác. Jam thường an ủi:”Cua cố gắng một chút nữa. Mẹ kiếm đủ tiền rồi về sớm đón Cua hen”. Những lần như vậy, lòng Jam lại quyết tâm gồng gánh hơn để mong kiếm được nhiều tiền hơn.
Những ngày cuối tuần ở nhà, Jam cứ cảm thấy “sai sai” khi nghỉ ngơi. Lòng cô chẳng yên vì con bao việc chưa hoàn thành, còn sức mà chưa nỗ lực được. Nên dù ở nhà, Jam vẫn sẽ cố gắng làm việc, lắp đầy quỹ thời gian để nhanh lắp đầy kế hoạch tài chính cho hai mẹ con.
Đừng để kiệt sức ầm thầm thành khối u
“Mai Tuyết San”. Bác sĩ mời Jam vào.
“ Có một khối u trong não của em…”.
Bốn chữ Khối U Trong Não đủ làm cho Jam chết điếng. Cô ngồi bất động, trừng trừng, nước mắt trào tuôn.
.Em cần làm sinh thiết khối u để xác định xem là u lành tính hay ác tính…”
Lời bác sĩ như chạy song song với tâm trí của Jam. Bằng cách nào đó, miệng cô bật ra:
. Nhưng em sẽ chết chứ?
Bác sĩ đưa Jam một chiếc khăn giấy.
. Chúng tôi chưa nói được gì. Sau khi làm sinh thiết, ba ngày sau, em quay lại nhận kết quả.
Jam được mời ra khỏi phòng nhưng cô cứ muốn được ở lại đó dù không biết phải hỏi gì. Cô được y tá dìu ra băng ghế. Ở đó, Jam ôm ngực khóc như mưa mãi cho đến khi trời tối. Cô mới sực nhớ ra là Cua còn ở trường. Cô hấp tấp quẹt nước mắt rồi lẩm nhẩ, “Tôi phải đón con. Tôi phải đến đón Cua bằng mọi giá”.
Sân trường đã phủ đầy bóng đêm. Phía trên sảnh, một mái tóc nâu xoăn ngả vào hai cánh tay ôm tròn quanh gối. Ánh điện phía trên rọi xuống bóng thằng bé hết sức cô liêu.
. Cua
Jam gọi.
Thằng bé ngước mắt lên nhìn. “Mẹ”, nó chạy lại Jam. Dưới ánh đèn không đủ sáng tỏ và qua làn nước mắt còn rưng rưng của mình, Jam thấy rõ mặt con tèm nhem nước mắt.
. Sao con khóc?
. Con sợ mẹ bỏ con ở lại trường. Con sợ không ai đến đón con.
Mắt Jam lại một lần nữa tuôn trào, cô nức nở: “Mẹ xin lỗi. Chúng ta đi về thôi. Mẹ sẽ làm khoai tây chiên bù cho Cua nha”.
Hai mẹ con chạy vào con đường về nhà tối thui và chẳng có bóng người.
Tôi nay khi cu Cua đi ngủ, Jam lại chẳng biết làm gì ngoài khóc và sợ hãi. Jam gọi chị Sếp và kể lại chuyện khối u.
. Em phải tìm cho Cua một người mẹ.
. Em có nghĩ tới ai chưa?
. Em không biết ai có thể đón nhận nó và yêu thương nó vô điều kiện như em?
. Ai có thể là người mẹ tốt nhất?
. Chỉ có em thôi vì Cua là con của em.
. Em có muốn mình tiếp tục làm mẹ của Cua không?
. Có. Em muốn lắm.
. Vậy em thấy mình cần làm gì không?
Jam im bặt. Trong đầu Jam tràn ngập hàng ngàn câu hỏi: Liệu mình có thể tiếp tục sống và làm mẹ Cua không?
Trị liệu kiệt sức cho mẹ, tốt cho con
Sáng nay, Jam đưa con đi học rồi cô rảo bộ về. Trên đường đi về, bỗng chóng mặt quá, Jam quơ tay vịn vào cái cây bên đường. Rồi cô thấy cả người mình đổ sập xuống. Cái cây gầy gò không chịu được sức nặng của Jam, đã bung gốc, còn Jam thì nằm xấp mặt xuống đất.
Jam lồm cồm bò dậy, quở trách “ Cây gì mà ốm yếu, gốc gì mà cằn cõi. Jam chợt khựng lại ”Hình như mình có gì đó giống cây”.
Jam nhìn tiếp ra bãi cỏ xa, có cây cổ thụ đứng sững sững ở đây. Gốc của nó trồi lên cả mặt đất, lan rộng xung quanh thân. Người ta bảo cây cổ thụ đó được 150 tuổi rồi. Bên trên nó, cành vươn dài, hoa lá sum suê, rễ phụ đâm tua tủa.
Nhìn lại cái cây vừa đổ nhào vì yếu gốc. Jam nhận ra một điều. Mẹ như gốc, con như cành lá. Nếu gốc không vững, cây chẳng thể nuôi cành lá sum suê. Nếu gốc đỗ, cây cũng chết.
“Nếu mẹ là gốc…Nếu con là cành lá” Jam lẩm nhẩm
“Thì mình phải chăm cho bản thân mình trước thì con mới sinh trưởng tốt”
Jam lờ mờ nhận ra, hình như trước giờ, mình đầu tư sai hướng. Thay vì đầu tư vào sức khỏe của mẹ, Jam lại đi bào mòn sức khỏe của mình để kiếm tiền cho con.
Jam luôn nghĩ rằng: chỉ cần có đủ tiền, hai mẹ con sẽ ổn. Jam không sai nhưng cô hành động mất cân bằng khi nỗ lực một cách mù quáng, không có điểm dừng cho cơ thể nghỉ ngơi.
Dấu hiệu Jam đang gồng – chứ không còn cố gắng lành mạnh
Khối u là một báo hiệu cơ thể của Jam đã kiệt sức. Kiệt sức vì sống theo lời dạy sai lầm của mẹ “phải tự mình giải quyết vấn đề mới là giỏi”. Kiệt sức vì cơ thể gánh gồng quá nhiều áp lực.
Gồng thể chất:Những ngày mất ngủ, đau đầu hay não quá căng vì xử lý công việc nhiều, Jam tống vào cơ thể cà phê và Panadol để có sức tiếp tục. Đáng lý ra, Jam phải nghỉ ngơi cân bằng và phục hồi.
Gồng cảm xúc: Jam rất cô đơn, rất cần được trò chuyện, được xoa dịu. Thay vì một khoảng thời gian cho cơ thể cần bằng, cô lại cắm đầu vào công việc để quên đi nỗi đau buồn.
Gồng tâm lý: Cô đã bị lời dạy của mẹ cùng với thất bại hôn nhân của mình làm niềm tin chính hành động: Không ai có thể giúp mình. Từ đó, cô không cho phép bản thân được nghỉ ngơi, không nhờ cậy sự giúp đỡ. Cô đã bắt cơ thể gắng gượng tiến bước.
Jam đang gồng một cách tiêu cực chứ không phải nỗ lực lành mạnh trong phát triển bản thân. Vì gánh gồng quá lâu, cơ thể của Jam đã lên tiếng. Khối u chỉ là một tín hiệu cho thấy cô phải trị liệu kiệt sức trước khi quá muộn.
Chữa lành bằng biết ơn khối u
Ngồi dưới gốc cây to, chạm tay vào từng sớ rễ đang chằng chịt trên mặt đất, cảm nhận sự vững vàng của cổ thụ 150 tuổi. Jam nhớ lại lời của chị Sếp: “Mình có thực sự muốn tiếp tục ở bên con không?” jam nhìn thẳng lên tầng lá cao nhất của cây, bật lời nói: Tôi muốn sống. Xin hãy giúp tôi.
Jam xin nghỉ phép hẳn ba ngày để bản thân ổn định. Và cô biết, với trạng thái hiện tại, cô có nguy cơ xử lý công việc sai lầm.
Buổi trưa, Jam mở Youtube, cô tìm thấy một câu chuyện lạ trên TED Talks.
Đó là câu chuyện của Chistina Costa - nhà khoa học hôn lên khối u mỗi ngày. Jam ấn tượng nhất hai điều khi xem video này:
Một: hôn lên hai ngón tay của mình, rồi đặt tay lên vị trí khối u, bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc với bộ não.
Hai: ngừng nói với cơ thể sự tiêu cực và fighting, thay vào đó là dùng chữ Loving và living. Bức ảnh là những điều Christian trò chuyện với cơ thể mình.
Câu chuyện của Christina như một liều thuốc tinh thần đúng lúc. Jam nhận ra mình có thể học cách Biết ơn của cô ấy dành cho cơ thể, học cả cách trò chuyện với chính mình bằng những điều chữa lành.
Ý nghĩa của sự nghỉ ngơi
Hôm nay, Jam quyết tâm dành thời gian dọn dẹp đồ dùng và nhà cửa. Cô thấy một tấm ảnh của mình và ngoại. Jam cảm thấy nhớ ngoại da diết và một câu chuyện vang lên trong trí nhớ cô.
Ngoại kể, năm ấy, ẳm Jam về từ bệnh viện về, đến đầu làng thì bà mệt quá, tấp vào gốc cây trà cổ thụ ngồi nghỉ. Ở đó, bà được mời một cốc trà tươi. Ngụm trà mới trôi qua cổ, lòng bà đã thấy sảng khoái. Hỏi ra, mới biết loại trà mà bà đang uống tên là Tuyết San. Bà ngoại quyết định đặt tên cho Jam là Mai Tuyết San.Với mong muốn: con sẽ có những khoảnh khắc yên bình thưởng trà tuyết san tuyệt vời giữa đường đời kiệt sức.
Lúc này, Jam mới nhận ra ý nghĩa của cái tên thật là Mai Tuyết San. Nhiều năm nay, cô lại chỉ quen với cái tên Jam - just a moment - Một chút nữa. Một hình ảnh con bé Jam cắm đầu chạy miệt mài để sống như lời mẹ nó dạy, để che đậy tổn thương.
Jam đặt hàng một ly trà sữa. Cô một mình thưởng thức ly trà giữa trưa nắng, ngắm nhìn bầu trời và áng mây bay. Cô tự hỏi: Liệu có đúng không khi dừng lại nghỉ ngơi? Liệu cô có đánh mất sức bền và sự kiên cường vốn có?
Cô tìm thấy hàng ngàn sự ủng hộ nghỉ ngơi từ nhà khoa học, những người thành công, và cả những thiền sư dành cho sự nghỉ ngơi. Đối chiếu với bản thân mình trong hiện tại, Jam biết rằng: cô cũng chẳng thể đi tiếp với một tinh thần hết năng lượng, một thể chất kiệt sức.
Jam dần dần bị thuyết phục bởi sự nghỉ ngơi.
Bất ngờ diệu kỳ khi chấp nhận dừng lại và trị liệu
Chiều nay, Jam ngồi trước bác sĩ để nghe kết quả khối u. Lồng ngực cô như đánh trống thình thịch nhưng cô cố gắng giữ cho mình thật bình tĩnh. Nếu phải chết, cô cũng phải sống thật trọn vẹn khoảng thời gian ít ỏi với con. Nếu được sống, cô nhất định sẽ trân quý bản thân và biết cân bằng.
. Đây là một khối u lành tính.
Bốn chữ Khối U Lành Tính lại làm mắt Jam trừng trừng, rồi tuôn trào.
. Em có cần phẫu thuật không ạ?
Jam cố gắng hỏi thật rõ ràng từng chữ. Cô biết tim sắp nhảy ra ngoài vì hạnh phúc.
. Không cần phẫu thuật.
Jam như muốn ôm lấy bác sĩ để chía sẻ sự may mắn này.
. Nhưng, em sẽ thường xuyên bị đau đầu nếu căng thẳng và suy nghĩ tiêu cực. Hoặc nếu làm việc quá nhiều, nhãn cầu mắt sẽ sưng to, chèn dây thần kinh khối u, gây đau nhức nửa đầu trái.
.Em phải làm gì với khối u, sống với nó suốt đời ư?
. Có lẽ vậy. Nếu em sống cân bằng tốt, suy nghĩ lạc quan, em và khối u sẽ sống cùng nhau.
. Khối u đã ở bên trong em bao lâu rồi?
. Thường thì các khối u này xuất hiện từ rất lâu. Nhưng em không biết. Em bị đau đầu lâu chưa?
. Từ nhiều năm nay rồi, dường như từ khi em lên cấp 3, em đã áp lực học tập và thi cử…
. Có thể, em sẽ sống bình yên với nó thêm nhiều năm nữa. Đừng quên thăm khám định kỳ. Đưng bỏ bê sức khỏe của chính mình.
. Em cảm ơn.
Jam chụp lấy tay bác sĩ giật giật và miệng không ngừng cảm ơn. Nhưng thật ra cô muốn một sự san sẻ hạnh phúc vì cô được sống.
Trở lại với chính mình
Jam trở về, tìm hiểu thêm về Jam đề của mình. Cô phải thực hiện ngay những việc quan trọng:
. Xin giảm giờ làm bằng làm 1 ca, cô đi sớm lúc 7h và trở về lúc 4g để vừa kịp đưa con đi học và tự đón con về.
. Cô viết nhật ký biết ơn mỗi ngày, nhắc mình những điều học được từ Christina Costa. Cô luôn hôn vào hai ngón tay, và đặt tay vào khối u, để biết ơn cơ thể và sự hiện diện.
. Jam đã cam kết và chấp nhận nghỉ ngơi. Cô dành cho mình một khoảng thời gian thưởng trà mỗi tuần một lần váo sáng thứ bảy, để nhắc nhở bản thân ý nghĩa tên Mai Tuyết San mà ngoại đã đặt.
Jam đã hiểu rõ rằng: Nghỉ ngơi không có nghĩa là bỏ cuộc. Nghỉ ngơi không sai. nghỉ ngơi là cách tạm dừng để cô đi tiếp chặng đường sau bền bỉ hơn.
Trở lại văn phòng, đồng nghiệp gọi:
Jam, đi ăn trưa.
Này, đừng gọi em là Jam nữa. Tên em là San nha.
San có ý nghĩa gì?
San là tên thật của em. Mai Tuyết San.
. Rồi sao? Mày vẫn là “Jam - just a moment - Một chút nữa”.
. Không. Em là San - Stop- acknowledge-Nourish - Dừng lại. Tỉnh Thức và Nuôi dưỡng”.
. Vậy giờ em có đi ăn trưa không, San?
. Có. San ăn liền.
Comments